JAN LADİSLAV DUSSEK  (1760-1812)

 
   
 
  Bohemyalı (Çek) piyanist Jan Ladislav Dussek, önemli turne piyanistlerinin ilkiydi. Mozart, çocuk dehasının sergilendiği Paris ziyaretinin ardından, sadece, Almanya ve Avusturya’da aktif olmuştu. Clementi, iki turneden sonra yerleşik düzene geçmiş ve piyano ticaretiyle ilgilenmişti. Ancak, yakışıklı Dussek, o zaman söylendiği gibi “la beau Dussek”,

Paris’teki ilk görünümünün ardından, İngiltere ve Rusya’ya uzanan turnelere çıkmıştı. İyi müzisyenliği ve piyanistliğinin yanında, şovmenliği de vardı. 20 yaşındayken, tüm Avrupayı gezmeye başlamış ve yakışıklı görüntüsünün de yardımıyla, kitleleri etkilemişti. Ayrıca, piyanoya oturuş tarzı da, kulaktan kulağa yayılarak onun ününü arttırmıştı.

Piyanistlerin önemi arttıkça ve halk konserleri yaygınlaştıkça, piyanistin, salonun neresinde ve ne şekilde oturması gerektiği tartışılır olmuştu. Sırtı mı, yoksa, yüzü mü dinleyicilere dönmeliydi? Bu sorun, yeni ortaya çıkıyordu, çünkü, gerek Mozart gerek de Clementi, çok büyük konser salonları yerine, daha küçük salonlarda çalmışlardı. Jan Ladislav Dussek, bu sorunu kökünden halletti. O, sağ tarafını dinleyicilere dönerek oturan ilk piyanisttir. Bu sayede, bir taşla iki kuş vuruyordu: kendi soylu yüzünü dinleyicilere gösteriyor, hem de, piyanonun kaldırılan kapağını bir ses tahtası olarak kullanarak, buraya çarpan sesi doğrudan dinleyicilere gönderebiliyordu. Dussek’in vatandaşı Tomaschek, bu yeni oturuşu hemen benimsemiş, diğerlerinin de, “her ne kadar çok soylu profilleri olmasa da”, kısa sürede böyle oturmaya başladıklarını belirtmişti.

Dussek’in “şarkı söyleyen” tarzı, uluslararası alanda ün kazanmış ve saygı görmüştü. Onun önemli rakiplerinden olan Kalkbrenner, “daha önce dinlediğim hiçbir piyanist, dinleyicileri bu kadar etkisi altına alamamıştı” diye belirtmişti.